Τετάρτη, 29 Μαΐου 2013

ΚΟΛΥΜΠΗΘΡΑ - ΤΗΝ ΜΑΘΑΜΕ ΜΕ ΤΡΑΜΟΥΝΤΑΝΑ ΜΑΣ ΚΑΚΟΦΑΙΝΕΤΑΙ ΜΕ ΣΟΡΟΚΟ












ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΛΛΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΣΤΕΛΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΑΡΥΦΕΣ ΤΟΥ "ΚΑΜΠΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ"

ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΟΝ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙ ΝΑ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ ΤΩΡΑ ΝΑ ΕΞΕΡΕΥΝΗΣΕΙ  ΤΑ ΚΑΤΩ ΜΕΡΗ, ΠΙΣΤΕΥΩ ΠΩΣ ΑΥΤΗ Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ, ΕΙΝΑΙ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΑΡΧΗ ΓΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΣΕΙ ΤΙΣ ΔΥΣΚΟΛΙΕΣ ΤΟΥ ΑΡΧΑΙΟΥ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΟΥ (Ν)ΤΗΝΙΑΚΟΥ ΟΔΙΚΟΥ ΔΙΚΤΙΟΥ.

 ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΞΕΚΙΝΑΕΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΕΙΣΟΔΟ ΜΑΣ ΣΤΟ ΧΩΡΙΟ ΑΠΟ ΤΟ "ΠΑΝΩ ΤΕΡΜΑ". ΑΝΗΦΟΡΙΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΣΚΑΛΑΚΙΑ ΚΑΙ ΞΕΦΕΥΓΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΛΑΚΟΣΤΡΩΤΟ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ ΑΓ. ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ "ΑΙ ΓΙΩΡΓΙΔΕΣ" Η "ΑΙ ΓΙΩΡΓΗΣ" ΟΠΟΥ ΚΑΙ ΤΟ ΟΜΟΝΙΜΟ ΕΡΕΙΠΟΜΕΝΟ ΞΩΚΛΗΣΙ ΝΑ ΣΤΕΚΕΙ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΟΥ ΒΡΑΧΟΥ ΚΑΙ ΝΑ ΑΓΝΑΝΤΕΥΕΙ ΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΟ ΛΙΒΑΔΙ ΚΑΙ ΤΗΝ ΚΟΛΥΜΠΗΘΡΑ.
ΣΤΟ ΕΝΔΙΑΜΕΣΟ ΚΟΙΤΩΝΤΑΣ ΔΕΞΙΑ ΘΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΗΓΗ ΠΟΥ ΤΡΟΦΟΔΟΤΕΙ ΤΟ ΧΩΡΙΟ ΜΕ ΝΕΡΟ.

 ΣΕ ΠΟΛΛΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟ ΠΛΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΡΟΜΟΥ ΞΕΠΕΡΝΑΕΙ ΤΑ 5 ΜΕΤΡΑ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΣΠΟΥΔΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΕΠΟΧΕΣ. ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΔΕΝ ΧΑΝΕΙ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΝΑ ΣΟΥ ΔΕΙΞΕΙ ΣΕ ΚΑΘΕ ΒΡΑΧΟ ΚΑΙ ΚΡΕΜΝΟ ΤΟΝ ΟΓΚΟ ΤΟΥ ΝΕΡΟΥ ΠΟΥ ΣΥΓΚΡΑΤΑΕΙ ΤΟ ΟΡΟΠΕΔΙΟ.
 ΠΕΡΝΩΝΤΑΣ ΣΤΗΝ ΑΠΕΝΤΗ ΠΛΑΓΙΑ ΑΠΟ ΤΟ "ΤΑΓΕΡ " ΛΑΓΚΑΔΙ (ΙΣΩΣ ΚΑΙ "Τ΄ ΑΓΕΡ΄ ΤΟ ΛΑΓΚΑΔ΄") ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΙΣ "ΜΑΝΔΡΕΣ", ΑΝΗΦΟΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΛΙΓΟ ΠΙΟ ΑΠΟΤΟΜΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΒΑΘΟΣ ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ "ΜΑΥΡΑ ΚΡΗΜΝΑ" ΚΑΙ "ΤΡΙΚΟΚΑΣΤΡΟ".

ΛΙΓΟ ΠΙΟ ΨΗΛΑ ΘΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΟΥΜΕ  ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΓΟΥΡΝΑ ΜΕ ΝΕΡΟ ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΜΙΑ ΣΥΚΙΑ.ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ ΜΑΛΛΟΝ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΑ ΠΗΓΗ ΔΙΟΤΙ ΣΤΗ ΜΙΑ ΑΚΡΗ ΤΗΣ ΓΟΥΡΝΑΣ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΤΗΣΜΑ ΠΟΥ ΤΟ ΜΙΣΟ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΜΟΙΑΖΕΙ ΜΕ ΠΑΛΙΟ ΞΥΝΑΡΙ.

 ΑΠΟ ΕΚΕΙΝΟ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 200 ΜΕΤΡΑ ΣΧΕΔΟΝ, ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΧΑΝΕΤΑΙ, ΟΠΟΤΕ Ο ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΓΚΑΙΟΣ.ΕΤΣΙ ΠΕΡΝΑΜΕ ΞΑΝΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΣΤΕΛΑΣ ΟΠΟΥ Η ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΑΠΕΧΕΙ ΜΟΛΙΣ 150 ΜΕΤΡΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΕΥΘΥΓΡΑΜΜΗΣ ΟΜΑΛΗΣ ΑΝΑΒΑΣΗΣ.


ΦΡΟΝΤΙΣΤΕ ΝΑ ΜΗΝ ΕΧΕΙ ΑΝΤΑΡΑ ΕΚΕΙΝΗ ΤΗΝ ΜΕΡΑ.ΑΝ ΚΑΙ ΣΤΟΥ "ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟΝ ΚΑΜΠΟ" ΛΙΓΟ ΔΥΣΚΟΛΟ ΝΑ ΤΟ ΠΡΟΒΛΕΨΕΙ ΚΑΝΕΙΣ .





ΕΨΑΧΝΑ ΝΑ ΒΡΩ ΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ ΠΟΥ ΑΝΕΦΕΡΕ Ο Π. ΑΝΤΩΝΗΣ ΓΙΑ ΚΑΠΟΙΑ ΟΧΥΡΩΣΗ ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΑ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΚΑΤΑΛΟΙΠΑ ΣΠΙΤΙΩΝ ΟΠΟΣ ΚΑΙ ΤΟΝ ΟΡΘΟΛΙΘΟ.ΔΥΣΤΙΧΩΣ ΒΡΙΚΑ ΜΟΝΟ ΤΟΝ ΟΡΘΟΛΙΘΟ ΚΑΙ ΜΙΑ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΗ ΘΕΑ ΠΟΥ ΑΝ ΕΙΧΕ ΚΑΛΗΤΕΡΟ ΚΑΙΡΟ ΘΑ ΤΗΝ ΑΠΟΛΑΜΒΑΝΑ ΓΙΑ ΩΡΕΣ.









ΕΝΑ ΑΠΟ ΤΑ ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΜΑΡΜΑΡΟΓΛΥΠΤΗ "ΝΕΡΟΥ"  ΣΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ "ΑΙ ΓΙΩΡΓΗ"








Σάββατο, 5 Νοεμβρίου 2011

ΚΕΛΛΙΑ-ΚΑΛΛΟΝΗ ΕΝΑΣ ΜΙΚΡΟΣ ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ



Φαίνεται ότι οι Τηνιακοί, αυτόχθονες και πρόσφυγες, προσπαθώντας να επιβιώσουν σε εποχές υπερπληθυσμού, έσκαψαν και καλλιέργησαν κάθε γωνιά του νησιού, εγκαταστάθηκαν σε οικισμούς κοντά σε πηγές που τους επέτρεπε να φυτέψουν τα στοιχειώδη προς το ζην, έφραξαν τα χωράφια τους με ξερολιθιές αφήνοντας δρόμο για να περνάνε οι υπόλοιποι (αυθόρμητα ή με το ζόρι;) και έτσι φτιάχτηκε η χειροποίητη Τήνος και το οδικό της δίκτυο. Τώρα κατά πόσο υπάρχουν αυτόχθονες δεν γνωρίζω, κάπου διάβασα ότι η Τήνος ερήμωσε είτε από λοιμούς ή πολέμους κάμποσες φορές και ότι υπήρξαν αυθόρμητες ή οργανωμένες μετοικεσίες προς την Τήνο και από την Τήνο.



Η Τήνος που βλέπουμε σήμερα έχει μάλλον μεσαιωνικό υπόβαθρο, πριν το 1715, αλλά με ίχνη βυζαντινής, ρωμαϊκής, ελληνιστικής και παλαιότερης κατοίκησης. Μάρτυρας αυτής της συνέχειας είναι το δίκτυο των δρόμων και των μονοπατιών. Τα δρομάκια περνάνε, από πηγές και από οικισμούς (υπαρκτούς ή ερειπωμένους) που έχουν κτιστεί γύρω από τις πηγές. Ξεκινάνε ακτινωτά από κάθε χωριό, πηγαίνουν στα γειτονικά χωράφια, στους στάβλους, ανεβοκατεβαίνουν λαγκάδια ψάχνοντας για περιβόλια «με δικαίωμα νερού», περνάνε δίπλα από ανεμόμυλους και από ερείπια πύργων γνωστών σαν «ελληνικάρια», μπαινοβγαίνουν στο Ξώμπουργο, συναντάνε, σαν από σύμπτωση άλλα δρομάκια από άλλα χωριά. Οι δρόμοι περνάνε επίσης από ίχνη εκκλησιών της περιόδου πριν το 1200 σε οικισμούς που εξαφανίστηκαν όταν η Τήνος ερήμωσε, μάλλον λόγω Αράβων, και οι λίγοι εναπομείναντες ντόπιοι αποσύρθηκαν μέσα, μακριά από την θέα της θάλασσας. Οι ίδιοι δρόμοι διασχίζουν και τα μεγαλύτερα χωριά που χτίστηκαν ή επεκτάθηκαν μετά το 1715.

www.ophioussa.com

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2011

ΠΑΣΣΑΡΑ - ΛΕΝΤΑΔΟΣ


Η Πασσάρα είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα τοποθεσία, διάσπαρτη με παλιές αγροικίες αλλά και ενδείξεις παλαιού οικισµού, πάνω σε δίκτυο μονοπατιών. Ενδιαφέρον έχει το εκκλησάκι του Αγίου Μιχαήλ του «Σπλ'ιώτη» δηλαδή «Σπηλιώτη». Υπάρχει και σήµερα η παλαιά εκκλησία µέσα στα βράχια, ερειπωµένη, αλλά µε εµφανείς τις τοιχογραφίες. Φαίνονται παρεμβάσεις στον βράχο που είναι μάλλον παλαιέ και εδώ χρειάζεται η έρευνα αρχαιολόγου.


Ακόμα πιο ανατολικά, κοντά στην εκκλησία των Αγίων Αναργύρων, υπάρχουν τα Πυργιά, γνωστός αρχαιολογικός χώρος με θέα το Αιγαίο από την Ικαρία μέχρι τα Ψαρά, και ειδικότερα θέα στον Πλατύ Γιαλό. Αυτό που είναι λιγότερο γνωστό είναι ότι και στον χώρο των Αγίων Αναργύρων και σε παραπλήσιες ιδιοκτησίες υπάρχουν ίχνη παλαιότερων κτισμάτων, με μεγάλες πελεκητές πέτρες, ιστορίες για τάφους και γενικά θεωρώ ότι όλη η περιοχή του Λεντάδου, που και αυτή έχει πηγή και πολλά μονοπάτια να την διασχίζουν χρειάζεται περισσότερη έρευνα. Εικάζω ότι και "τ' Αψηλό Σπίτι", κοντά στα Πυργιά, μπορεί να ήταν "πύργος", αλλά με την διανοιξη του δρόμου δεν θα μάθουμε γιατί ενώ το τοπωνύμιο παραμένει το κτίσμα, που το θυμούνται οι ντόπιοι σαν ένα διόρωφο ερείπιο, έχει χαθεί.





Νότια από τα Πυργιά είναι ο Κασσάδος και ο πύργος της Σαμάντλας. Για τον Κασσάδο υπάρχει παράδοση ότι είχαν ή έφτιαχναν κεραμεικά. Ο Giorgio Hoffman, S.J. Vescovadi Cattolici della Grecia, TINOS, σελ. 33 αναφερόµενος στην έκθεση του επισκόπου De Via (1772), αναφέρει αυτή την τοποθεσία, όπου κατοικούν µερικοί καθολικοί. Την αναφέρει ως Casadho. Ενώ στη σελ. 125, όπου αναφέρεται λεπτοµερώς σε αυτή την έκθεση την αναφέρει ως Cesadho. Στη δε σελ. 203 στο ευρετήριο τοποθεσιών το αναφέρει ως : Casadho (Τζάδος), Cesadho. Σίγουρα, ο Χόφµαν µη γνωρίζοντας τις επί µέρους τοποθεσίες των χωριών, µπερδεύει τον «Κασσάδο», µε τον Τζάδο. Το κείµενο αναφέρεται για µερικά νέα µέρη (alcuni nuovi luoghi con Cattolici).



Ο πύργος της Σαμάντλας βρίσκεται στο σταυροδρόµι που οδηγεί Νότια προς «του Πολέµου το Κάµπο», Νότιο-δυτικά προς την Καρδιανή και Δυτικά προς «Κόρης το Πύργο» και Πάνορµο, ανατολικά τα Κάτω Μέρη. Εκτός από τα κατάλοιπα αγγειοπλαστικής και τα πολλά επιφανειακά πήλινα θραύσματα εδώ υπάρχουν «παραδόσεις» και φήµες για κρυµµένους θησαυρούς. Λέγεται µάλιστα πως στο µεσοπόλεµο βρέθηκε (στα λιβαδάκια, ακριβώς κάτω από το µικρό «Πύργο») κάποιο άγαλµα που το αγόρασε κάποιος από τη Χώρα.


ΠΗΓΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ: OPHIOUSSA.COM

(π. ΑΝΤΩΝΗΣ ΦΟΝΣΟΣ)


Αφιερωμένα στην Τήνο

Η ανεξάντλητη λατρεία του τηνιοπαθούς εκδότη Στρατή Φιλιππότη αποκαλύπτει εξειδικευμένα «διαμαντούκια», για τη λατρευτή του γενέτειρα.
Ο Αγγελος Τανάγρας (1877-1964) συγγραφέας του περασμένου αιώνα εκδίδει τον 20ό στην Αθήνα το μυθιστόρημα «Η Μεγαλόχαρη». Δεν μπορούσε, φυσικά, να μην αναφερθεί και στην Ευαγγελίστρια της Τήνου. Το σχετικό απόσπασμα, όλο χυμούς, ρομαντισμό και με περιγραφικό - ψυχογραφικό ταλέντο, μεταφέρει στο κοινό το 32ο εκδοτικό του πόνημα για την Τήνο, ο Στρατής Φιλιππότης: «πιστεύω να έχω εκδώσει πενήντα βιβλία, έως ότου αναχωρήσω για την οδό Αναπαύσεως». Απολαμβάνοντας, τους χρυσούς καρπούς των κόπων τους παραδίδουμε στους αναγνώστες μας μετά τη «Μεγαλόχαρη» τις: «Ανασκαφές της Τήνου το 1905» του αρχαιολόγου Πολ Γκρεντόρ, μέλους της Γαλλικής Σχολής Αθηνών. Το κοπιαστικό έργο των ανασκαφέων αποκάλυψε το Ναό του Ποσειδώνα (και της Αμφιτρίτης) στα Κιόνια, βωμό, εξέδρα, αγάλματα, αγγεία, επιγραφές, νομίσματα.

Εσφυζε από ζωή στην αρχαιότητα η Τήνος. Επισημαίνουμε δυο σημεία, που «δένουνε» τους αιώνες: α) Από επιγραφές φαίνεται ξεκάθαρα πως ο εγγονός έπαιρνε το όνομα του παππού του. Συνήθεια που τηρούμε και σήμερα. β) Η τοποθεσία των ανασκαφών ονομάζεται Κιόνια = Κίονες, κολόνες. Εκεί βρέθηκε ο ναός του Ποσειδώνα και ένα μεγάλο περιστύλιο με πολλές κολόνες. Η επωνυμία φύλαξε το κυρίαρχο στοιχείο της περιοχής, κι αυτό συμβαίνει σε πολλά μέρη της Ελλάδας.




Ας σταθούμε και στο μεράκι των Τηνιακών, τη θαυμαστή τέχνη τους. «Οι περιστεριώνες της Τήνου» είναι από τα βασικά κοσμήματα του νησιού. Αρχιτεκτονικά επιτεύγματα, που ξεπερνούν το ένα το άλλο σ' ομορφιά κι εφευρετικότητα - εμπεριστατωμένη μελέτη από τις καθηγήτριες και συγγραφείς Δ. Βαλλιάνου και Δ. Βώκου.

«Η κατασκευή τους είναι αναπόσπαστα δεμένη με την εκτροφή περιστεριών, που ερχόταν να καλύψει ανάγκες επιβίωσης (τροφή, λίπασμα). Αυτή η δραστηριότητα απόλυτα ενσωματωμένη στο περιβάλλον της, ώστε να ακμάσει και να παραμείνει ζωντανή ακόμη και στις μέρες μας, έδωσε την αφορμή στην καλλιτεχνική έκφραση και στην εξέλιξη της καλλιτεχνικής δημιουργίας».

Τι κινεί όμως το ζωντανό δημιουργό σε τόσο υψηλές εμπνεύσεις; Απαντήσεις δίνει στο «Φυσικό περιβάλλον και η Ιστορία της Τήνου» ο Τηνιακός καθηγητής Γεωλόγος Γεώργιος Κ. Στουρνάρας: «Οι κάτοικοι της Τήνου χαρακτηρίστηκαν από μια κοινή μοίρα από την αρχαία εποχή... Κάθε κυκλαδίτικο νησί διαμόρφωσε το δικό του χαρακτήρα αναλόγως με το φυσικό του περιβάλλον, τις δυνατές χρήσεις γης και τους διατιθέμενους φυσικούς πόρους. Στους... σμυριγδορύχους της Νάξου... τους κανατάδες της Σίφνου, η Τήνος παρουσιάζει τη μαρμαρική τέχνη (γλυπτική και μαρμαροτεχνία) και την τέχνη του λιθοξόου...». (Εκδόσεις ΕΡΙΝΝΗ, Στρατής Γ. Φιλιππότης).